Przebarwienia – przyczyny powstawania, substancje rozjaśniające

Przebarwienia (inaczej hiperpigmentacje) skóry są spowodowane dwoma zjawiskami. Po pierwsze dochodzi do nieprawidłowej syntezy melaniny, czyli barwnika skórnego, po drugie – następuje nieprawidłowe jego rozmieszczenie. Z reguły jest to problem kosmetyczny spowodowany najczęściej nadmierną ekspozycją na słońce i brakiem ochrony przed promieniowaniem UV, ale może mieć także podłoże chorobowe. Jak powstają przebarwienia i jakie są ich rodzaje? Jak zapobiegać przebarwieniom i co stosować, aby je rozjaśnić?

Przyczyny powstawania przebarwień

Przebarwienia to zmiany pigmentacyjne skóry wywołane przez zaburzoną pracę melanocytów. Melanocyty to komórki produkujące naturalny barwnik skóry, czyli melaninę. Znajdują się one w warstwie podstawnej naskórka, a także w tęczówce oka oraz mieszkach włosowych.

Melanina powstaje w wyniku procesu melanogenezy, która zachodzi w melanosomach, czyli małych strukturach wewnątrzkomórkowych znajdujących się w melanocytach. Do wytwarzania melaniny niezbędny jest aminokwas tyrozyna (z niej właśnie wytwarza się barwnik skóry), a także tyrozynaza, czyli enzym, który reguluje wszystkie procesy chemiczne związane z produkcją melaniny. Substancja ta nie tylko nadaje barwę skórze, ale jest też produkowana w celu obrony skóry właściwej przed promieniowaniem ultrafioletowym (UV pobudza aktywność tyrozynazy, a to z kolei prowadzi do większej produkcji barwnika – tak właśnie powstaje opalenizna). Przebarwienia pojawiają się, gdy proces ten zachodzi nierównomiernie. Do zwiększonej syntezy melaniny w danym miejscu na ciele czy twarzy dochodzić może także w wyniku innych przyczyn:

  • Genetyczne
  • Hormonalne (ciąża, menopauza, przyjmowanie antykoncepcji)
  • Endokrynologiczne (choroby tarczycy)
  • Choroby skóry, np. trądzik lub łuszczyca
  • Powikłania po inwazyjnych zabiegach kosmetycznych
  • Zażywane leki (np. częste przyjmowanie leków przeciwbólowych)
  • Częste używanie produktów, które zawierają substancje fotouczulające (np. perfumy)
  • Ekspozycja na promieniowanie UV bez odpowiedniej ochrony
  • Mechaniczne uszkodzenia naskórka

Zmiany pigmentacyjne mogą być nabyte lub wrodzone. Mogą one przybierać różną postać – piegów, plam typu café au lait (kawa z mlekiem) czy ciemnobrązowych plam soczewicowatych, charakterystycznych dla osób starszych. Każde przebarwienie, które powstało w krótkim czasie, ma nieregularne brzegi oraz różne kolory należy uważnie obserwować i przebadać pod okiem doświadczonego specjalisty.

Jak przeciwdziałać hiperpigmentacjom? Substancje rozjaśnające przebarwienia

Lepiej zapobiegać niż leczyć – w kwestii przebarwień to powiedzenie sprawdza się w stu procentach. Zmiany pigmentacyjne często trudno jest usunąć (zależy to też od przyczyny powstania zmian), wymagają one czasem kosztownych zabiegów kosmetycznych, np. laseroterapii. Aby zapobiec powstawaniu przebarwień przede wszystkim należy zaopatrzyć się w krem z fitrem przeciwsłonecznym. Blokowanie promieni UV docierających do skóry skutecznie zapobienie pojawianiu się nieestetycznych brązowych plam. SPF powinien być w tym przypadku wysoki – idealnym kremem fotoochronnym będzie tutaj Techniczny Krem Ochronny SPF 50 od Manaslu Outdoor, który nie ściera się pod wpływem potu czy wody, nadaje się do stosowania pod makijaż i zawiera regenerujące witaminę E czy masło kokum.

Jakich składników w kosmetykach szukać, gdy zmiany pigmentacyjne się już pojawią? Oto substancje, które pomogą rozjaśnić przebarwienia:

  • Witamina C – silny antyoksydant, który jest jednocześnie inhibitorem tyrozynazy (inhibicja to inaczej hamowanie aktywności enzymu), dzięki czemu melanina jest wytwarzana w mniejszej ilości. Doskonale radzi sobie z przebarwieniami zarówno w swojej czystej postaci (kwas askorbinowy), jak i w bardziej stabilnej formie (np. tetraizopalmitynian askorbylu). Do walki z hiperpigmentacją przyda się olejowe Serum Rozświetlające Dzika Róża od Iossiktóre zawiera nie tylko samą witaminę C, ale także olej z dzikiej róży, który jest bogaty w tą witaminę z natury – serum to zawiera więc podwójną dawkę tego antyoksydantu
  • Kwas kojowy – pochodzi z grzybów, np. Aspergillus i Penicillum, działa antybakteryjnie
  • Kwas azelainowy – skutecznie rozjaśnia przebarwienia jako inibitor tyrozynazy, ma także właściwości przeciwzapalne i antybakteryjne
  • Azeloglicyna – pochodna kwasu azelainowego, posiada wszystkie jego właściwości, a dodatkowo nawilża i przywraca skórze elastyczność
  • Retinol – jeden z najlepszych składników przeciwzmarszczkowych i rozjaśniających przebarwienia (lecz w tym przypadku poprzez degradację melanosomów). Kremy z retinolem są popularne także w zwalczaniu trądziku, pomagają w niwelowaniu blizn po niedoskonałościach. Naturalny Krem z Retinolem GAME CHANGER od firmy Resibo zawiera stabilną pochodną tego składnika (retinol H10) oraz jego roślinny odpowiednik – bakuchiol. Krem ten działa przeciwzmarszczkowo, silnie nawilżająco i regenerująco, rozjaśnia przebarwienia i poprawia ogólną kondycję skóry. Przy stosowaniu tego produktu należy pamiętac o zabezpieczeniu skóry kremem z filtrem UV.
  • Arbutyna – jeden z najbardziej skutecznych inibitorów tyrozynazy, pozyskiwana głównie z mącznicy lekarskiej czy borówki brusznicy
  • Niacynamid – potrafi zahamować transport melaniny do naskórka, jest także doskonalym składnikiem nawilżającym, przeciwzapalnym, łagodzącym i regulującym wydzielanie sebum
  • Kwasy AHA, BHA i PHA – obniżają pH skóry, co nie jest dobrym środowiskiem do wytwarzania melaniny, działają złuszczająco. Świetnym produktem uzupełniającym pielęgnację rozjaśniającą przebarwienia będzie Cytrusowa Esencja Acerola z Kwasami AHA, Kwasem Hialuronowym i Niacynamidem od Iossi – regularne stosowanie esencji skutecznie rozjaśni cerę i zmniejszy widoczność przebarwień, a wygodna formuła mgiełki ułatwi jej stosowanie.

Przebarwienia mogą mieć różne podłoża jednocześnie, dlatego tak ważne jest połączenie konsultacji u specjalisty, aby wykluczyć choroby ze świadomą domową pielęgnacją dobraną do potrzeb skóry – działanie holistyczne to najlepsze podejście do tematu przebarwień. Skuteczne produkty do domowej walki z hiperpigmentacją znaleźć można w sklepie Planteco – naturalne kosmetyki bezpieczne dla skóry.

Share: